Νησιά του Αιγαίου (Χώρος ευθύνης Γ.Γ. Αιγαίου & Ν.Π.): ΘΗΡΑ
ΘΗΡΑ

ΘΗΡΑ

Έκταση νησιού 76 km2 Μήκος ακτών νησιού 67 km
Η Θήρα (Σαντορίνη) αποτελεί προϊόν διαδοχικών ηφαιστειακών εκρήξεων με κορυφαία εκείνη του 1600 π.Χ. περίπου που βύθισε το δυτικό τμήμα του νησιού και δημιούργησε μία από τις μεγαλύτερες καλντέρες (ηφαιστειακές λεκάνες) στον κόσμο. Τα νησάκια που έχουν μείνει εκεί σήμερα (Παλαιά και Νέα Καμένη Ασπρονήσι) και η αποκομμένη από την έκρηξη Θηρασία αποτελούν τμήμα ενός μοναδικού γεωλογικού μνημείου.

Η Θήρα βρίσκεται στο νοτιότερο άκρο των Κυκλάδων και σε απόσταση μόλις 70 ν.μ. από την Κρήτη. Έχει έκταση 76 19 τ.χμ. και μόνιμο πληθυσμό 13.402 κατοίκους. Όλοι οι οικισμοί υπάγονται στον δήμο Θήρας εκτός από την ανεξάρτητη κοινότητα Οίας. Στο νησί εδρεύει το Επαρχείο Θήρας και διοικητικά οργανώνεται σε ένα Δήμο (Θήρας) και μία Κοινότητα (Οίας).

Κατοικημένη ήδη από τη νεολιθική εποχή (4η χιλιετία π.Χ.) κατά την Εποχή του Χαλκού η Θήρα εξελίχθηκε σε σημαντικό κέντρο του Αιγαίου. Η θαμμένη κάτω από την ηφαιστειακή στάχτη πόλη του Ακρωτηρίου με τα εξαιρετικά σωζόμενα κτίρια και τις μοναδικές τοιχογραφίες χρονολογείται στο 1600 περίπου π.Χ. και συγκρίνεται μόνο με την Πομπηία. Στα ιστορικά χρόνια το νησί αποικίστηκε από Δωριείς που ίδρυσαν την πόλη Θήρα σε απόκρημνο σημείο του νησιού (Μέσα Βουνό). Σαντορίνη ονομάστηκε στα χρόνια της Ενετοκρατίας από κάποια εκκλησία του νησιού αφιερωμένη στην Αγία Ειρήνη.

Στα βραχώδη και απότομα χείλη της καλντέρας αναπτύσσονται γραμμικά τα Φηρά (πρωτεύουσα) το Ημεροβίγλι και η Οία οικισμοί με μοναδική θέα. Ο Πύργος το Εμπορείο το Μεγαλοχώρι και το Ακρωτήρι διατηρούν τον μεσαιωνικό τους χαρακτήρα με καστέλια σπίτια και εκκλησιές εξαιρετικής λαϊκής αρχιτεκτονικής. Οι ανατολικές ακτές του νησιού διαμορφώνονται σε παραλίες με μαύρα βότσαλα (Καμάρι Περίβολος).

Στο ηφαιστειακό της έδαφος η Σαντορίνη χρωστά την εξαιρετική ποιότητα του κρασιού της και άλλων παραδοσιακών προϊόντων όπως η φάβα τα ντοματάκια κλπ. Τον 19ο αιώνα η Επάνω Μεριά (Οία) ανέπτυξε το ναυτικό εμπόριο παράδοση που συνέχισαν αργότερα οι Θηραίοι εφοπλιστές. Το 1956 το νησί ερημώθηκε από σεισμό οι κάτοικοι όμως επέστρεψαν σταδιακά και από την δεκαετία του 1980 ασχολούνται αποκλειστικά σχεδόν με τον τουρισμό και λιγότερο με την αμπελουργία.

Η Σαντορίνη συγκαταλέγεται στους σημαντικότερους τουριστικούς προορισμούς του κόσμου η οικοδομική ανάπτυξη των τελευταίων χρόνων ωστόσο απειλεί την ισορροπία του τοπίου. Ακτοπλοϊκά εξυπηρετείται –οριακά τους θερινούς μήνες- από το λιμάνι του Αθηνιού με πυκνά δρομολόγια που τη συνδέουν με την ηπειρωτική χώρα τα γειτονικά νησιά των Κυκλάδων και την Κρήτη. Το νησί διαθέτει διεθνές αεροδρόμιο.